中國投資者出海投資決策前應(yīng)關(guān)注的13個(gè)關(guān)鍵因素

作者：陸典谷

13 y?u t? then ch?t mà nhà ??u t? Trung Qu?c c?n xem xét tr??c khi ra quy?t ??nh ??u t? ra n??c ngoài

Tác gi?:LU DIANGU

隨著一帶一路戰(zhàn)略的持續(xù)推進(jìn)，中國企業(yè)出海投資是一個(gè)必然的趨勢。投資決策前，中國企業(yè)家應(yīng)關(guān)注哪些關(guān)鍵因素？

以出海越南為例，結(jié)合本人長期的一線實(shí)務(wù)經(jīng)驗(yàn)，總結(jié)并簡要列如下：

Trong b?i c?nh sáng ki?n ‘Vành ?ai và Con ???ng’ ngày càng ???c tri?n khai sau r?ng, vi?c doanh nghi?p Trung Qu?c ??u t? ra n??c ngoài ?ang tr? thành m?t xu h??ng t?t y?u. V?y tr??c khi ??a ra quy?t ??nh ??u t?, các nhà doanh nghi?p Trung Qu?c c?n quan tam ??n nh?ng y?u t? then ch?t nào?

L?y ví d? ??u t? vào Vi?t Nam, k?t h?p v?i kinh nghi?m th?c ti?n lau n?m c?a b?n than, t?i xin tóm l??c và li?t kê d??i ?ay m?t s? y?u t? quan tr?ng c?n xem xét:

一、穩(wěn)定的政治環(huán)境與政策延續(xù)性（投資基石）

由越南共產(chǎn)黨一黨執(zhí)政，政局總體穩(wěn)定，政府執(zhí)政能力日益加強(qiáng)，政策具有連續(xù)性，2025年GDP增速達(dá)8.02%，為外商投資提供了基礎(chǔ)性的政治安全保障。

1. M?i tr??ng chính tr? ?n ??nh và tính liên t?c c?a chính sách (N?n t?ng c?a ??u t?)

Vi?t Nam do ??ng C?ng s?n Vi?t Nam l?nh ??o, n?n chính tr? ?n ??nh, n?ng l?c qu?n ly nhà n??c ngày càng m?nh m?, chính sách có tính k? th?a và liên t?c. T?c ?? t?ng tr??ng GDP n?m 2025 ??t 8,02%, t?o n?n t?ng v?ng ch?c v? an ninh chính tr? cho các nhà ??u t? n??c ngoài.

二、勞動(dòng)力成本、用工供給與勞動(dòng)法規(guī)（首要成本考量）

2026年一類地區(qū)最低工資為531萬越南盾（約合1500元人民幣），但企業(yè)實(shí)際用工成本含社保等約3000元/人/月——仍然低于國內(nèi)；越南勞動(dòng)法對(duì)加班、社保、解雇均有嚴(yán)格規(guī)定。

2. Chi phí lao ??ng, ngu?n cung lao ??ng và quy ??nh pháp lu?t v? lao ??ng (Y?u t? chi phí hàng ??u)

N?m 2026, m?c l??ng t?i thi?u vùng I là 5,31 tri?u ??ng (kho?ng 1.500 NDT), nh?ng chi phí lao ??ng th?c t? khi tính c? b?o hi?m x? h?i và các kho?n khác vào kho?ng 3.000 NDT/ng??i/tháng – m?c này v?n th?p h?n so v?i Trung Qu?c. Lu?t Lao ??ng Vi?t Nam quy ??nh r?t ch?t ch?v? làm thêm gi?, b?o hi?m x? h?i, sa th?i.

三、分級(jí)稅收優(yōu)惠體系（直接影響投資回報(bào)周期）

2025年新《企業(yè)所得稅法》取消普通工業(yè)園區(qū)的普惠性優(yōu)惠（原“2年免+4年減半”），轉(zhuǎn)向按產(chǎn)業(yè)精準(zhǔn)扶持，高科技、半導(dǎo)體、綠色能源等戰(zhàn)略行業(yè)可享10%稅率及“4免9減半”等優(yōu)惠。其他稅率主要分別為15%、17%、20%，仍低于中國標(biāo)準(zhǔn)稅率25%。

3. H? th?ng ?u ??i thu? theo phan khúc (?nh h??ng tr?c ti?p ??n vòng quay v?n ??u t?)

Lu?t Thu? thu nh?p doanh nghi?p s?a ??i n?m 2025 ?? b?i b? chính sách ?u ??i ph? c?p cho các khu c?ng nghi?p th?ng th??ng (mi?n 2 n?m, gi?m 50% trong 4 n?m), thay vào ?ó là c? ch? ?u ??i có ch?n l?c theo t?ng ngành. Các ngành chi?n l??c nh? c?ng ngh? cao, bán d?n, n?ng l??ng xanh ???c h??ng thu? su?t 10% cùng chính sách ‘mi?n 4 n?m, gi?m 50% trong 9 n?m’. Các m?c thu? su?t ph? bi?n khác l?n l??t là 15%, 17%, 20% – v?n th?p h?n ?áng k? so v?i m?c thu? su?t tiêu chu?n 25% c?a Trung Qu?c.

四、自貿(mào)協(xié)定關(guān)稅紅利（出海戰(zhàn)略核心價(jià)值）

越南參與CPTPP、EVFTA、RCEP等17項(xiàng)自貿(mào)協(xié)定，對(duì)歐盟出口約99.2%稅目逐步實(shí)現(xiàn)零關(guān)稅，對(duì)加拿大、日本、澳大利亞等成員國出口同樣享受大幅降稅，以越南為生產(chǎn)基地可獲得顯著的關(guān)稅競爭優(yōu)勢。

4.L?i th? thu? quan t? các Hi?p ??nh Th??ng m?i T? do (Giá tr? c?t l?i c?a chi?n l??c v??n ra bi?n l?n)

Vi?t Nam ?? tham gia 17 Hi?p ??nh Th??ng m?i T? do (FTA) nh? CPTPP, EVFTA, RCEP… Hàng xu?t kh?u sang EU ???c h??ng l? trình gi?m thu? v? 0% ??i v?i kho?ng 99,2% dòng thu?; xu?t kh?u sang các n??c thành viên nh? Canada, Nh?t B?n, Australia… c?ng ???c gi?m thu? ?áng k?. Do ?ó, ??t nhà máy s?n xu?t t?i Vi?t Nam s? mang l?i l?i th? c?nh tranh r?t l?n v? thu? quan.

五、區(qū)域供應(yīng)鏈配套成熟度（決定生產(chǎn)穩(wěn)定性）

越南擁有近7000家配套工業(yè)企業(yè)，在電子、紡織、汽車零部件等領(lǐng)域初步形成產(chǎn)業(yè)集群，但本土化率仍偏低（電子行業(yè)僅5%-10%），核心部件仍依賴進(jìn)口。

5. M?c ?? tr??ng thành c?a chu?i cung ?ng khu v?c (Y?u t? quy?t ??nh s? ?n ??nh c?a s?n xu?t)

Vi?t Nam hi?n có g?n 7.000 doanh nghi?p c?ng nghi?p h? tr?, b??c ??u hình thành các c?m ngành c?ng nghi?p h? tr? trong các l?nh v?c nh? ?i?n t?, d?t may, linh ki?n ? t?… Tuy nhiên, t? l? n?i ??a hóa(chǎn) v?n còn th?p (ngành ?i?n t? ch? ??t 5-10%), và các linh ki?n l?i v?n ph?i ph? thu?c vào nh?p kh?u.

六、基建、物流與能源穩(wěn)定性（剛性運(yùn)營成本）

2025年基礎(chǔ)設(shè)施發(fā)展指數(shù)在“一帶一路”共建國家中排名第4，政府大幅提升電力裝機(jī)目標(biāo)，可再生能源建設(shè)加速，但南方工業(yè)用地緊缺、物流成本仍為企業(yè)的突出關(guān)切——物流總成本約占GDP16%，中國為13.9%。

6. C? s? h? t?ng, logistics và s? ?n ??nh c?a ngu?n n?ng l??ng (Chi phí v?n hành c? ??nh)

N?m 2025, ch? s? phát tri?n c? s? h? t?ng c?a Vi?t Nam x?p th? 4 trong s? các qu?c gia tham gia sáng ki?n ‘Vành ?ai và Con ???ng’. Chính ph? ?ang ??y m?nh các m?c tiêu v? c?ng su?t ?i?n và ??y nhanh phát tri?n n?ng l??ng tái t?o. Tuy nhiên, tình tr?ng khan hi?m ??t c?ng nghi?p ? phía Nam và chi phí logistics v?n là nh?ng m?i quan tam hàng ??u c?a doanh nghi?p – t?ng chi phí logistics hi?n chi?m kho?ng 16% GDP, trong khi con s? này c?a Trung Qu?c là 13,9%.

七、外資準(zhǔn)入、法律合規(guī)與營商監(jiān)管

新《投資法》實(shí)施負(fù)面清單制度，明確禁止27個(gè)行業(yè)、附條件準(zhǔn)入59個(gè)行業(yè)，其余行業(yè)外資“先辦公司、后補(bǔ)執(zhí)照”，大幅簡化準(zhǔn)入程序。

7. Ti?p c?n th? tr??ng ??i v?i nhà ??u t? n??c ngoài, tuan th? pháp lu?t và m?i tr??ng kinh doanh

Lu?t ??u t? m?i áp d?ng c? ch? danh m?c ngành, ngh? h?n ch? ??u t? (negative list), trong ?ó quy ??nh r? 27 ngành b? c?m ??u t? và 59 ngành ??u t? có ?i?u ki?n. ??i v?i các ngành còn l?i, doanh nghi?p có v?n ??u t? n??c ngoài ???c th?c hi?n theo c? ch? ‘thành l?p c?ng ty tr??c, b? sung gi?y phép sau’, giúp ??n gi?n hóa(chǎn) ?áng k? th? t?c gia nh?p.

八、外匯管制與資金跨境（中企專屬關(guān)切）

外企利潤匯回須通過投資資本賬戶合規(guī)辦理，通常應(yīng)在年度審計(jì)報(bào)告提交及完稅后方可操作，建議提前規(guī)劃符合越南外匯管理要求的跨境資金通道。

8. Ki?m soát ngo?i h?i và dòng v?n xuyên biên gi?i (M?i quan tam ??c thù c?a doanh nghi?p Trung Qu?c)

Vi?c chuy?n l?i nhu?n v? n??c c?a doanh nghi?p n??c ngoài ph?i ???c th?c hi?n qua tài kho?n v?n ??u t? theo ?úng quy ??nh, và th??ng ch? ???c ti?n hành sau khi n?p báo cáo ki?m toán n?m và hoàn t?t ngh?a v? thu?. Do ?ó, các doanh nghi?p nên ch? ??ng lên k? ho?ch v?n hành dòng v?n xuyên biên gi?i phù h?p v?i các quy ??nh qu?n ly ngo?i h?i c?a Vi?t Nam.

九、地緣與貿(mào)易政策波動(dòng)風(fēng)險(xiǎn)

2025年美越達(dá)成協(xié)議后，越南輸美基礎(chǔ)關(guān)稅升至約20%，轉(zhuǎn)運(yùn)商品課以40%懲罰性關(guān)稅，中企“零件進(jìn)+組裝出”的傳統(tǒng)避稅模式面臨嚴(yán)峻挑戰(zhàn)。

9. R?i ro ??a chính tr? và bi?n ??ng chính sách th??ng m?i

Sau th?a thu?n M? – Vi?t Nam n?m 2025, m?c thu? c? b?n ??i v?i hàng hóa(chǎn) Vi?t Nam xu?t kh?u sang M? ?? t?ng lên kho?ng 20%; hàng hóa(chǎn) chuy?n t?i qua Vi?t Nam b? áp m?c thu? tr?ng ph?t 40%. M? hình ‘nh?p linh ki?n – l?p ráp xu?t kh?u’ truy?n th?ng ?? né thu? c?a doanh nghi?p Trung Qu?c ?ang ph?i ??i m?t v?i thách th?c r?t l?n.

十、本土內(nèi)需市場潛力（外銷+內(nèi)銷雙布局參考）

2025年越南零售市場規(guī)模約達(dá)2690億美元——占GDP的52.3%，同比增長9%-10%，中產(chǎn)階級(jí)占人口比例從2000年的不足10%提升至約40%，為“外銷+內(nèi)銷”雙布局提供了日益堅(jiān)實(shí)的本土消費(fèi)基礎(chǔ)。

10. Ti?m n?ng th? tr??ng n?i ??a (Tham kh?o cho chi?n l??c k?t h?p xu?t kh?u và n?i ??a)

N?m 2025, quy m? th? tr??ng bán l? Vi?t Nam ??t kho?ng 269 t? USD – chi?m 52,3% GDP, t?ng 9-10% so v?i n?m tr??c. T? l? t?ng l?p trung l?u trong dan s? ?? t?ng t? m?c d??i 10% n?m 2000 lên kho?ng 40%, t?o ra n?n t?ng tiêu dùng n?i ??a v?ng ch?c cho chi?n l??c k?t h?p ‘xu?t kh?u + n?i ??a’.

十一、能源、綠色轉(zhuǎn)型與長期政策約束

越南承諾2050年凈零排放，并積極對(duì)接歐盟CBAM碳邊境調(diào)節(jié)機(jī)制等國際標(biāo)準(zhǔn)，企業(yè)通過使用可再生能源可減少15%-25%碳排放并節(jié)約20%-30%能源成本，但也面臨投入高、標(biāo)準(zhǔn)嚴(yán)的轉(zhuǎn)型壓力。

11. N?ng l??ng, chuy?n ??i xanh và các ràng bu?c chính sách dài h?n

Vi?t Nam cam k?t ??t m?c phát th?i ròng b?ng 0 vào n?m 2050, ??ng th?i ch? ??ng h?i nh?p các tiêu chu?n qu?c t? nh? C? ch? ?i?u ch?nh biên gi?i carbon (CBAM) c?a EU. Doanh nghi?p s? d?ng n?ng l??ng tái t?o có th? gi?m 15-25% l??ng phát th?i carbon và ti?t ki?m 20-30% chi phí n?ng l??ng, nh?ng c?ng ph?i ??i m?t v?i áp l?c chuy?n ??i do yêu c?u v?n ??u t? cao và tiêu chu?n kh?t khe.

十二、文化、管理與外派配套隱性成本

越南工會(huì)力量強(qiáng)大、工人維權(quán)意識(shí)高，中企若沿用國內(nèi)高壓管理模式易引發(fā)罷工；跨文化差異及外派人才適配是決定團(tuán)隊(duì)穩(wěn)定性的關(guān)鍵隱性成本。

12. Chi phí v?n hóa(chǎn), qu?n ly và b? trí nhan s? ngoài n??c (Chi phí ?n)

C?ng ?oàn Vi?t Nam có vai trò m?nh m?, ng??i lao ??ng có y th?c b?o v? quy?n l?i r?t cao. N?u doanh nghi?p Trung Qu?c áp d?ng m? hình qu?n ly áp l?c ki?u n?i ??a thì r?t d? x?y ra ?ình c?ng. S? khác bi?t v? v?n hóa(chǎn) và n?ng l?c thích nghi c?a nhan s? ???c c? sang Vi?t Nam là nh?ng chi phí v? hình quan tr?ng, ?nh h??ng tr?c ti?p ??n s? ?n ??nh c?a ??i ng?.

十三、工業(yè)用地價(jià)格

截至2025年，南部工業(yè)用地平均租賃價(jià)格約174-190美元/平方米/周期——與長三角持平，北部約137-138美元/平方米/周期，南方多地出租率超90%，土地稀缺推動(dòng)價(jià)格持續(xù)上行。

13. Giá ??t c?ng nghi?p

??n n?m 2025, giá thuê ??t c?ng nghi?p bình quan t?i khu v?c phía Nam kho?ng 174-190 USD/m2/chu k? – t??ng ???ng v?i m?c giá ? khu v?c ??ng b?ng s?ng D??ng T? (Trung Qu?c); khu v?c phía B?c kho?ng 137-138 USD/m2/chu k?. T? l? l?p ??y t?i nhi?u ??a ph??ng phía Nam ?? trên 90%, tình tr?ng khan hi?m ??t ?ai ?ang khi?n giá có xu h??ng ti?p t?c t?ng.